Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol

556
Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol
5 (100%) 2 votes

Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol

Paracetamol loại thuốc phổ thông được nhiều người biết đến, được sử dụng để giảm đau và hạ sốt. Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol

Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol
Dược sĩ nói về thuốc giảm đau, hạ sốt paracetamol

Thuốc paracetamol là gì?

Paracetamol là thuốc thuộc nhóm thuốc hạ sốt giảm đau chống viêm, tuy nhiên tác dụng chống viêm của paracetamol rất yếu, nó hầu như không có tác dụng chống viêm.

Dược động học của paracetamol

Paracetamol hấp thu rất tốt qua đường tiêu hóa, và sinh khả dụng của nó là 80-90%, Paracetamol hầu như không gắn vào protein huyết tương. Chuyển hóa lớn ở gan và một phần nhỏ ở thận, cho các dẫn xuất glucuro và sulfo-hợp, thải trừ qua thận. Chính vì vậy uống paracetamol rất độc cho gan, nó có thể gây ngộ độc gan, phá hủy tế bào gan một cách ghê gớm

Dược sĩ nói về tác dụng của paracetamol

Thuốc có tác dụng hạ sốt và giảm đau trong nhiều nguyên nhân với mức độ nhẹ và vừa, thuốc không có tác dụng chống viêm, chống kết tập tiểu cầu

Cơ chế tác của paracetamol đang còn được bàn luận và chưa có kết quả rõ ràng, do thực tế là nó cũng có tác dụng ức chế men cyclooxygenase (COX) làm giảm tổng hợp prostaglandin.

Các men COX chịu trách nhiệm chuyển hóa arachidonic acid thành prostaglandin H2, nó là chất không bền, có thể  chuyển hóa thành rất nhiều loại chất trung gian hóa học viêm khác.

Các thuốc chống viêm kinh điển như NSAIDs tác động ở khâu này. Hoạt tính của COX dựa vào sự tồn tại của nó dưới dạng oxy hóa đặc trưng, tyrosine 385 sẽ bị oxy hóa thành một gốc.

Người ta đã chỉ ra rằng, paracetamol làm giảm dạng oxy hóa của men này từ đó ngăn chặn nó chuyển hóa các chất trung gian viêm.

Nghiên cứu sâu hơn cho thấy, paracetamol còn điều chỉnh hệ cannabinoid nội sinh. Paracetamol bị chuyển hóa thành AM404, một chất có các hoạt tính riêng biệt; quan trọng nhất là nó ức chế sự hấp thu của cannabinoid nội sinh bởi các neuron. Sự hấp thu này gây hoạt hóa các thụ thể đau tổn thương của cơ thể. Hơn nữa, AM404 còn ức chế kênh natri giống như các thuốc tê lidocaine và procaine.

Một giả thiết rất đáng chú ý nhưng hiện nay đã bị loại bỏ cho rằng paracetamol ức chế men COX-3. Men này khi thí nghiệm trên chó đã cho hiệu lực giống như các men COX khác, đó là làm tăng tổng hợp các chất trung gian viêm và bị ức chế bởi paracetamol.

Tuy nhiên trên người và chuột, thì men COX-3 lại không có hoạt tính viêm và không bị tác động bởi paracetamol.

Ở liều điều trị thường dùng, paracetamol không làm kích ứng niêm mạc dạ dày, không gây kết tập tiểu cầu như các NSAIDs khác, không ảnh hưởng chức năng thận. Tuy nhiên, khi dùng paracetamol liều cao (trên 2000 mg/ngày) có thể làm tăng nguy cơ biến chứng dạ dày.

Dùng paracetamol liều cao có thể làm tăng nguy cơ biến chứng dạ dày
Dùng paracetamol liều cao có thể tăng nguy cơ biến chứng dạ dày

Những phản ứng dị ứng đối với những người có cơ địa không phù hợp. Thường là mẩn ngứa, mề đay, nặng hơn có thể kèm theo sốt do thuốc và thương tổn niêm mạc đường hô hấp hay đường tiêu hóa. Người bệnh mẫn cảm với salicylat hiếm khi mẫn cảm với paracetamol và những thuốc có liên quan.

Ở một số ít trường hợp riêng lẻ, paracetamol đã gây giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu và giảm toàn thể huyết cầu.

Dùng paracetamol kéo dài từ thời thơ ấu có thể tăng nguy cơ bị hen, viêm mũi dị ứng kết mạc mắt và eczema vào lúc 6 đến 7 tuổi.

Độc tính của paracetamol

Ở liều điều trị thì paracetamol không gây độc tính gì, nhưng khi sử dụng với hàm lượng cao paracetamol gây độc tính trên gan rất nặng, phá hủy tế bào gan, uống 4g/ngày thì có thể gây ngộ độc tế bào gan và tử vong sau 5-6 ngày. Uống 8g/ngày thì ngộc độc nhanh và tử vong trong vòng 24h

Biểu hiệu nôn và buồn nôn, dấu hiệu xanh tím da, niêm mạc và móng tay. Bị nặng thì thân nhiệt hạ nhanh, mê sảng, ức chế thần kinh trung ương, người đờ đẫn mệt mỏi…..

Trụy tim mạch, sốc phản vệ, hôn mê và dẫn đến tử vong

Điều trị trong trường hợp ngộ độc cấp tính thì trước tiên phải rửa dạ dày, sau đó dùng than hoạt hoặc N-acetylcystein hấp thụ hết độc tính của paracetamol

Bạn yêu thích và muốn trở thành Dược sĩ, bạn hãy đăng ký học Trung cấp Dược Hà Nội:

Trường Trung cấp Y khoa Pasteur Hà Nội: Số 101, Tô Vĩnh Diện – Khương Trung – Quận Thanh Xuân – TP.Hà Nội. (Gần Cầu Vượt Ngã Tư Sở). Điện thoại tư vấn: 04.6296.6296 – 09.8259.8259

Trung cấp Y Khoa Pasteur đào tạo Dược sĩ bán thuốc tân dược
Trung cấp Y Khoa Pasteur đào tạo Dược sĩ bán thuốc tân dược

Trường Trung Cấp Y Khoa Pasteur Thái Nguyên: Ngõ 233 Đường Quang Trung – Tổ 8 Phường Tân Thịnh – TP Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên. Điện thoại tư vấn:0280.6556.333.

Nguồn: trungcapyduochanoi.com.vn